Het lijden en strijd van de mid 19de-eeuwse arbeider in België, is één van de onderwerpen in het vak ‘Politieke geschiedenis van België’. Daarin wordt uit de doeken gedaan hoe de machthebbers van die tijd dit sociaal drama ideologisch probeerden goed te praten. De paragraaf in de cursus die daarop volgt maakt een vergelijking met onze huidige mondiale samenleving, die zo treffend is, dat ze voor mij het hoogtepunt vormt van alle kennis behandeld doorheen het hele academiejaar, en dat gaat als volgt…
Men kan deze toestand tot op zekere hoogte vergelijken met de hedendaagse mondiale kloof tussen rijk en arm, en een bepaald Westers discours hierover. Het feit dat de meerderheid van de wereldbevolking in armoede leeft, wordt vaak afgedaan met het argument dat het de schuld is van die armen zelf die immers niet willen vooruitkomen. Het inroepen van de goddelijke wil om deze toestand te vergoelijken is wat uit de mode. In plaats daarvan heeft men vandaag het argument van de financiële orthodoxie van de Wereldbank en het dogma van de vrije markt. Derde- en Vierdewereldlanden krijgen maar steun als ze zich plooien naar deze principes.
De kleine groep Westerse landen die het grootste deel van de wereldrijkdom bezit, is net als de 19de-eeuwse bezittende klasse blind voor het feit dat het economische systeem zelf oorzaak is van de bestendiging en zelfs uitbreiding van de kloof tussen arm en rijk. En net als de rijke klasse toen, beperkt het rijke Westen zich tot een aalmoezenpolitiek, althans voor die landen waar de armoede zo erg is dat mensen live op CNN sterven van de honger. En ondanks de televisie die een tip van de sluier oplicht, wordt net als in de 19de eeuw een segregatiepolitiek gevoerd.
Armen die proberen wat kruimels mee te pikken van de rijk gevulde tafels en die aan de deur kloppen als politiek vluchteling, (arbeidsmigratie kan immers niet meer sedert de immigratiestop in de jaren 1970) worden of tegengehouden aan de grens of teruggestuurd als ze door de mazen van het net zijn geglipt.
Het is een grove vereenvoudiging die nochtans niet wegneemt dat de vergelijking met de 19de eeuw pertinent is.
